Truyền sóng điện từ: Tính thời gian kể từ lúc VTV phát tín hiệu sóng cực ngắn đến khi vệ tinh VINASAT 1 nhận được - Blog góc vật lí

Vệ tinh VINASAT-1 – Bài toán tính thời gian truyền sóng điện từ

Bài toán: Vệ tinh VINASAT-1 có tọa độ địa lý 132° kinh Đông, ở độ cao 35 927 km so với mặt đất. Đài truyền hình Việt Nam (VTV) có tọa độ 21° vĩ Bắc, 105° kinh Đông. Coi Trái Đất là hình cầu bán kính R = 6400 km. Vận tốc truyền sóng điện từ trong chân không là c = 3.10⁸ m/s. Thời gian kể từ lúc VTV phát tín hiệu đến khi VINASAT-1 nhận được là:

A. 112 ms     B. 124 ms     C. 127 ms     D. 118 ms

---

Phân tích nhanh cho học sinh ôn thi THPT

Đây là dạng bài điển hình chương Sóng điện từ. Muốn giải nhanh và chính xác, cần làm 3 bước:

Bước 1: Xác định khoảng cách từ VTV đến vệ tinh

Bán kính Trái Đất: R = 6400 km Độ cao vệ tinh: h = 35927 km → Khoảng cách từ tâm Trái Đất đến vệ tinh:

R + h = 6400 + 35927 = 42327 km

Do đài VTV nằm ở vĩ độ 21° Bắc nên khoảng cách vuông góc đến trục xích đạo là:

d = R.sin(21°) ≈ 6400 × sin(21°) ≈ 2294 km

Sử dụng hình học không gian (tam giác tạo bởi tâm Trái Đất – VTV – vệ tinh), tính được:

Khoảng cách truyền sóng x ≈ 36998 km

Bước 2: Đổi đơn vị

36998 km = 3,6998 × 10⁷ m

Bước 3: Tính thời gian truyền sóng

Công thức:

t = x / c

t = (3,6998 × 10⁷) / (3 × 10⁸) ≈ 0,124 s = 124 ms

Đáp án đúng: B. 124 ms

---

Kiến thức cần nhớ khi giải bài truyền sóng điện từ

• Sóng điện từ truyền trong chân không với vận tốc c = 3 × 10⁸ m/s.
• Không cần môi trường để truyền.
• Công thức cơ bản:
  • v = f.λ
  • f = 1/T
  • t = s / v
• Luôn đổi đơn vị về mét trước khi tính.
• Chú ý đổi giây sang mili giây nếu đề yêu cầu.

---

Mẹo làm nhanh trong phòng thi

✔ Khi thấy bài vệ tinh → nghĩ ngay đến khoảng cách tâm Trái Đất bạn nhé ✔ Luôn cộng thêm độ cao vệ tinh ✔ Đổi km → m trước khi chia cho 3.10⁸ đây là kỹ năng đổi đơn vị đo độ dài đẫ được Blog góc vật lí chia sẻ . ✔ Kết quả thường rơi vào khoảng 0,1 s (100 – 130 ms)

---

Tham khảo thêm bài học Vật lí

Xem thêm nhiều bài giải chi tiết tại: Trang chủ Blog Góc Vật lí

---

Bài viết liên quan

• Tổng hợp bài tập Sóng điện từ
• Ôn thi THPT Quốc gia môn Vật lí
• Các bài toán về vệ tinh và quỹ đạo

---

Bạn muốn tìm kiếm bài khác?