Nhóm dụng cụ nào sau đây hoạt động được nhờ hiện tượng quang điện trong?
A. Tế bào quang điện, Pin quang điện.
B. Quang điện trở và pin quang điện.
C. Quang điện trở, pin quang điện và tế bào quang điện.Tags: Blog Góc Vật lí, bloggocvatli, đề thi, LTĐH, Vật lí 12,hiện tượng quang điện
Nguồn bài viết: https://buicongthang.blogspot.comBạn muốn tìm kiếm gì không?
Trong quang phổ vạch của nguyên tử hiđro, ba vạch quang phổ đầu tiên trong dãy Laiman có bước sóng lần lượt là λ1 = 121,6 nm; λ2 = 102,6 nm; λ3 = 97,3 nm. Bước sóng của hai vạch đầu tiên trong dãy Balmer là
A. 686,6 nm và 447,4 nm.
B. 660,3 nm và 440,2 nm.
C. 656,6 nm và 486,9 nm.Tags: Blog Góc Vật lí, bloggocvatli, đề thi, LTĐH, Vật lí 12,quang phổ vạch
Nguồn bài viết: https://buicongthang.blogspot.comBạn muốn tìm kiếm gì không?
Chiếu một chùm bức xạ đơn sắc vào một tấm kẽm có giới hạn quang điện 0,35μm. Hiện tượng quang điện sẽ không xảy ra khi chùm bức xạ có bước sóng là
A. 0,1μmTags: Blog Góc Vật lí, bloggocvatli, đề thi, LTĐH, Vật lí 12,hiện tượng quang điện
Nguồn bài viết: https://buicongthang.blogspot.comBạn muốn tìm kiếm gì không?
Khi nói về tia X, chọn câu sai
A. Tia X có khả năng xuyên qua một lá nhôm mỏng.
B. Tia X có tác dụng mạnh lên kính ảnh.
C. Tia X là bức xạ có thể trông thấy được vì nó làm cho một số chất phát quang.
D. Tia X là bức xạ có hại đối với sức khỏe con người.
Tags: Blog Góc Vật lí, bloggocvatli, đề thi, LTĐH, Vật lí 12,bức xạ điện từ
Nguồn bài viết: https://buicongthang.blogspot.comBạn muốn tìm kiếm gì không?
Phát biểu nào sau đây là đúng?
A. Tia tử ngoại là bức xạ do vật có khối lượng riêng lớn bị kích thích phát ra.
B. Tia tử ngoại là một trong những bức xạ mà mắt người có thể thấy được.
C. Tia tử ngoại bị thủy tinh, nước hấp thụ rất mạnh.Tags: Blog Góc Vật lí, bloggocvatli, đề thi, LTĐH, Vật lí 12,bức xạ điện từ
Nguồn bài viết: https://buicongthang.blogspot.comBạn muốn tìm kiếm gì không?
Trong chương trình Vật lý phổ thông, đặc biệt là phần Quang hình học và Quang sóng lớp 12, các câu hỏi lý thuyết liên quan đến hiện tượng khúc xạ và tính chất của ánh sáng đơn sắc luôn chiếm một tỷ lệ không hề nhỏ trong cấu trúc đề thi tốt nghiệp THPT và đề thi đánh giá năng lực. Một trong những câu hỏi kinh điển nhưng lại vô cùng dễ gây nhầm lẫn cho học sinh chính là: "Khi một chùm ánh sáng đơn sắc truyền từ không khí vào nước thì tần số và bước sóng của nó thay đổi như thế nào?".
Để giúp các bạn học sinh không chỉ tìm ra đáp án chính xác cho câu hỏi trên mà còn hiểu sâu sắc bản chất vật lý của hiện tượng, Blog Góc Vật lí đã tổng hợp bài viết phân tích chi tiết này. Chúng ta sẽ cùng nhau mổ xẻ cơ chế tương tác của ánh sáng khi thay đổi môi trường truyền dẫn, từ đó xây dựng nền tảng lý thuyết vững chắc cho các kỳ thi lớn (LTĐH).
Trước hết, chúng ta hãy cùng nhìn lại nguyên văn câu hỏi trắc nghiệm thường gặp trong các đề thi:
Đáp án đúng là: C. tần số không đổi, bước sóng giảm.
Tại sao lại có kết quả này? Để giải thích một cách thuyết phục nhất, chúng ta cần đi sâu vào bản chất của sóng ánh sáng dưới góc độ lý thuyết sóng điện từ và hằng số quang học của môi trường.
Ánh sáng, xét theo lý thuyết sóng, bản chất là một dạng sóng điện từ. Khi một nguồn sáng phát ra ánh sáng đơn sắc, tần số (f) của chùm sáng đó hoàn toàn do nguồn phát quyết định.
Khi chùm sóng này đi qua mặt phân cách giữa hai môi trường (ở đây là từ không khí vào nước), các phân tử hoặc nguyên tử ở mặt phân cách sẽ dao động cưỡng bức dưới tác động của điện trường trong sóng tới. Sự dao động này diễn ra với cùng tần số với sóng tới, biến các phân tử mặt phân cách trở thành những nguồn phát sóng thứ cấp truyền vào môi trường mới (nước).
Chính vì cơ chế này, dù ánh sáng truyền từ không khí vào nước, từ nước ra không khí, hay đi qua bất kỳ môi trường trong suốt nào khác (thủy tinh, kim cương,...), năng lượng của mỗi photon (E = hf) và tần số của ánh sáng đơn sắc luôn được giữ nguyên, không bao giờ thay đổi. Đây là một định luật bất biến mà mọi sĩ tử cần phải nằm lòng để tránh bị bẫy trong các câu hỏi định tính.
Nếu tần số giữ nguyên, tại sao bước sóng lại thay đổi? Câu trả lời nằm ở sự thay đổi vận tốc truyền của ánh sáng.
Trong chân không (hoặc xấp xỉ là trong không khí), ánh sáng truyền đi với vận tốc cực đại là c ≈ 3 × 108 m/s. Tuy nhiên, khi đi vào các môi trường vật chất trong suốt có mật độ vật chất lớn hơn như nước hay thủy tinh, ánh sáng bị cản trở bởi hiện tượng phân cực và tương tác với các điện tử, khiến vận tốc truyền sóng giảm xuống.
Mối quan hệ giữa vận tốc ánh sáng trong môi trường (v) và chiết suất tuyệt đối của môi trường đó (n) được biểu diễn qua công thức:
Vì chiết suất tuyệt đối của mọi môi trường trong suốt đều lớn hơn 1 (nnước ≈ 4/3 > 1), nên vận tốc ánh sáng trong nước sẽ nhỏ hơn vận tốc ánh sáng ngoài không khí (v < c).
Mặt khác, chúng ta có công thức tính bước sóng ánh sáng trong môi trường bất kỳ:
Do tần số f không đổi, khi vận tốc v giảm đi n lần, thì bước sóng λ trong môi trường đó cũng phải giảm đi n lần tương ứng:
Kết luận lại, khi ánh sáng đi từ không khí (chiết suất nhỏ) vào nước (chiết suất lớn): Vận tốc giảm → Bước sóng giảm → Tần số giữ nguyên.
Để giúp các bạn dễ dàng hệ thống hóa kiến thức phục vụ quá trình ôn thi tốt nghiệp THPT, bảng so sánh dưới đây tổng hợp đầy đủ các trạng thái dịch chuyển môi trường phổ biến nhất:
| Hướng truyền của ánh sáng | Tần số (f) | Vận tốc (v) | Bước sóng (λ) | Màu sắc cảm nhận |
|---|---|---|---|---|
| Từ Không khí → Nước (hoặc Thủy tinh) | Không đổi | Giảm (v = c/n) | Giảm (λ' = λ/n) | Không đổi |
| Từ Nước/Thủy tinh → Không khí | Không đổi | Tăng (v = c) | Tăng (λ' = λ · n) | Không đổi |
*Lưu ý đặc biệt quan trọng: Một câu hỏi bẫy rất sâu khác thường xuất hiện là: "Màu sắc của ánh sáng có thay đổi khi truyền từ không khí vào nước hay không?". Hãy nhớ rằng màu sắc của ánh sáng được quy định bởi tần số chứ không phải bước sóng. Vì tần số không đổi nên màu sắc của chùm sáng đơn sắc hoàn toàn không thay đổi khi chuyển môi trường!
Hy vọng qua bài phân tích chi tiết này của Blog Góc Vật lí, các bạn đã nắm vững được bản chất của sự thay đổi vận tốc, bước sóng và sự bảo toàn tần số của ánh sáng đơn sắc khi truyền qua các môi trường khác nhau. Việc hiểu rõ bản chất hiện tượng sẽ giúp các bạn tự tin giải quyết gọn gàng các câu hỏi lý thuyết trong đề thi tốt nghiệp THPT Vật lí và tránh được các cạm bẫy điểm số.
Đừng quên theo dõi chuyên mục Vật lí 12 trên hệ thống bài viết của chúng tôi tại Góc học tập để cập nhật thêm nhiều mẹo giải nhanh và kiến thức lý thuyết trọng tâm nhé! Chúc các bạn ôn luyện thật tốt và đạt kết quả cao trong kỳ thi sắp tới.
Tags: Blog Góc Vật lí, bloggocvatli, đề thi, LTĐH, Vật lí 12, ánh sáng đơn sắc
Nguồn bài viết: https://buicongthang.blogspot.com
Đang tải các bài viết liên quan...
Bạn muốn tìm kiếm gì khác?
Mạch dao động điện từ gồm tụ điện C = 16 nF và cuộn cảm L = 25 mH. Tần số góc dao động của mạch là
A. ω = 200 HzTags: Blog Góc Vật lí, bloggocvatli, đề thi, LTĐH, Vật lí 12,dao động điện từ
Nguồn bài viết: https://buicongthang.blogspot.comBạn muốn tìm kiếm gì không?
Đoạn mạch xoay chiều gồm tụ điện có điện dung (F) mắc nối tiếp với điện trở thuần có giá trị thay đổi. Đặt vào hai đầu đoạn mạch một hiệu điện thế xoay chiều có dạng u = 200 cos(100πt) V. Khi công suất tiêu thụ trong mạch đạt giá trị cực đại thì điện trở phải có giá trị là
A. R = 50Ω .Tags: Blog Góc Vật lí, bloggocvatli, đề thi, LTĐH, Vật lí 12,dòng điện xoay chiều
Nguồn bài viết: https://buicongthang.blogspot.comBạn muốn tìm kiếm gì không?
Một máy biến thế có số vòng cuộn sơ cấp là 2200 vòng. Mắc cuộn sơ cấp với mạng điện xoay chiều 220 Hz, khi đó hiệu điện thế hiệu dụng giữa hai đầu cuộn thứ cấp để hở là 6V. Số vòng của cuộn thứ cấp là
A. 85 vòng.Tags: Blog Góc Vật lí, bloggocvatli, đề thi, LTĐH, Vật lí 12,máy biến áp
Nguồn bài viết: https://buicongthang.blogspot.comBạn muốn tìm kiếm gì không?
Hiệu điện thế hiệu dụng giữa hai đầu một pha của một máy phát điện xoay chiều ba pha là 220V. Trong cách mắc hình sao, hiệu điện thế hiệu dụng giữa hai dây pha là
A. 220VTags: Blog Góc Vật lí, bloggocvatli, đề thi, LTĐH, Vật lí 12,máy phát điện xoay chiều ba pha
Nguồn bài viết: https://buicongthang.blogspot.comBạn muốn tìm kiếm gì không?
Một máy phát điện xoay chiều 1 pha có roto gồm 4 cặp cực từ, muốn tần số dòng điện xoay chiều mà máy phát ra là 50Hz thì roto phải quay với tốc độ là bao nhiêu?
A. 3000 vòng/phútTags: Blog Góc Vật lí, bloggocvatli, đề thi, LTĐH, Vật lí 12,máy phát điện xoay chiều 1 pha
Nguồn bài viết: https://buicongthang.blogspot.comBạn muốn tìm kiếm gì không?
Cho đoạn mạch xoay chiều AB gồm điện trở R = 100 Ω, tụ điện C =10-4/π (F) và cuộn cảm L= 2/π (H) mắc nối tiếp. Đặt vào hai đầu đoạn mạch AB một hiệu điện thế xoay chiều có dạng u = 200cos100πt (V). Cường độ dòng điện hiệu dụng trong mạch là
A. I = 2ATags: Blog Góc Vật lí, bloggocvatli, đề thi, LTĐH, Vật lí 12,dòng điện xoay chiều
Nguồn bài viết: https://buicongthang.blogspot.comBạn muốn tìm kiếm gì không?
Trong giai đoạn ôn thi THPT, việc hệ thống lại kiến thức một cách logic và dễ nhớ là yếu tố quyết định giúp học sinh đạt điểm cao môn Vật...
