Blog Góc Vật Lí: Đây là dạng bài rất quan trọng và xuất hiện thường xuyên trong đề kiểm tra học kỳ 2 Vật lí 10. Không chỉ kiểm tra công thức, bài này còn giúp bạn hiểu sâu về bảo toàn động lượng trong hệ kín.
👉 Nếu nắm chắc dạng này, bạn có thể xử lý nhanh hầu hết bài va chạm cơ bản.
Đúng Sai Bảo Toàn Động Lượng – Bài Tập Va Chạm Vật Lí 10 (Giải Chi Tiết)
🧠 Đề bài
Một hệ kín gồm hai vật có khối lượng m₁ = 2 kg và m₂ = 3 kg. Vật thứ nhất chuyển động với tốc độ 5 m/s, vật thứ hai chuyển động với tốc độ 4 m/s ngược chiều vật thứ nhất.
Xét các phát biểu:
- a) Nếu hai vật va chạm mềm thì vận tốc của chúng sau va chạm có độ lớn là 4,4 m/s.
- b) Động lượng của hệ có độ lớn là 22 kg·m/s.
- c) Động lượng của hệ trước và sau va chạm được bảo toàn.
- d) Động lượng của vật thứ nhất có độ lớn là 10 kg·m/s.
🎯 Ý nghĩa bài toán (cực quan trọng)
Dạng này giúp phân loại học sinh rất rõ vì yêu cầu:
- Hiểu vectơ động lượng (có chiều)
- Biết xử lý dấu âm – dương
- Áp dụng đúng bảo toàn động lượng
👉 Sai phổ biến: cộng độ lớn thay vì cộng đại số.
✅ Đáp án
👉 Click để xem đáp án
Đúng: c, d | Sai: a, b
✍️ Giải chi tiết (hiểu là không sai nữa)
👉 Chọn chiều dương theo vật 1
- v₁ = +5 m/s
- v₂ = −4 m/s
a) Sai – bẫy điển hình
Động lượng hệ:
p = 2×5 + 3×(−4) = 10 − 12 = −2 kg·m/s
Va chạm mềm:
v = p / (m₁ + m₂) = −2 / 5 = −0,4 m/s
⇒ Độ lớn = 0,4 m/s ≠ 4,4 m/s ⇒ Sai
b) Sai
Động lượng hệ là:
|p| = 2 kg·m/s
⇒ Không phải 22 ⇒ Sai
c) Đúng – kiến thức cốt lõi
Hệ kín ⇒ không có ngoại lực ⇒ bảo toàn động lượng
d) Đúng
Động lượng vật 1:
p₁ = m₁v₁ = 2×5 = 10 kg·m/s
📌 Bản chất cần nhớ (điểm mấu chốt)
- Động lượng là vectơ ⇒ phải có dấu
- Hệ kín ⇒ luôn bảo toàn động lượng
- Va chạm mềm ⇒ hai vật dính vào nhau
💡 Mẹo thi: Nếu thấy “ngược chiều” ⇒ chắc chắn phải có dấu âm
🚀 Công thức “ăn điểm nhanh”
1. Động lượng:
p = m × v
2. Va chạm mềm:
v = (m₁v₁ + m₂v₂) / (m₁ + m₂)
🔥 FAQ – Câu hỏi học sinh hay nhầm
Động lượng có thể âm không?
👉 Có. Vì là đại lượng vectơ, dấu phụ thuộc chiều.
Khi nào dùng bảo toàn động lượng?
👉 Khi hệ kín (không có ngoại lực hoặc lực ngoài rất nhỏ).
Va chạm mềm có bảo toàn động năng không?
👉 Không. Chỉ bảo toàn động lượng.
🔗 Khám phá thêm
👉 Truy cập Blog Góc Vật Lí – Học nhanh, luyện đề chuẩn, tăng điểm rõ rệt
