Bài Tập Nâng Cao Vật Lí 10: Độ Biến Thiên Động Lượng Khi Có Lực Cản
Blog Góc Vật Lí: Đây là dạng bài nâng cao trong chương Động lượng – Định luật II Newton (Vật lí 10 – học kỳ 2, Cánh Diều). Bài toán kiểm tra:
- Hiểu sâu về độ biến thiên động lượng
- Kết hợp nhiều lực tác dụng (trọng lực + lực cản)
- Vận dụng linh hoạt định luật II Newton
🧠 Đề bài nâng cao
Một vật có khối lượng 2 kg rơi thẳng đứng từ trạng thái nghỉ. Trong quá trình rơi, vật chịu thêm lực cản không khí không đổi có độ lớn 4 N hướng lên. Lấy g = 10 m/s². Tính độ biến thiên động lượng của vật sau 1 giây.
✅ Đáp án
Δp = 16 kg.m/s
✍️ Lời giải ngắn gọn
Lực tác dụng lên vật:
- Trọng lực: P = m × g = 2 × 10 = 20 N (hướng xuống)
- Lực cản: Fc = 4 N (hướng lên)
⇒ Hợp lực:
F = 20 - 4 = 16 N
Áp dụng định luật II Newton:
F = m × a ⇒ a = 16 / 2 = 8 m/s²
Vận tốc sau 1s:
v = a × t = 8 × 1 = 8 m/s
Độ biến thiên động lượng:
Δp = m × v = 2 × 8 = 16 kg.m/s
🔍 Cách giải nhanh hơn
Áp dụng trực tiếp:
Δp = F × t
⇒ Δp = 16 × 1 = 16 kg.m/s
👉 Không cần tính vận tốc → tiết kiệm thời gian
📘 Kiến thức nâng cao cần nhớ
1. Định luật II Newton dạng động lượng
- F × t = Δp
- Dùng rất mạnh trong bài toán lực không đổi
2. Khi có nhiều lực
- Phải tính hợp lực
- Chú ý chiều (cộng – trừ đúng)
3. Sai lầm thường gặp
- Quên trừ lực cản
- Nhầm dấu lực
🎯 Ý nghĩa khi ôn thi học kỳ 2
- Dạng nâng cao hay xuất hiện trong đề phân loại
- Kết hợp nhiều kiến thức trong một bài
- Giúp đạt điểm 8–9 trong bài kiểm tra
⚡ Mẹo làm bài nhanh
- Thấy hỏi Δp ⇒ nghĩ ngay đến F × t
- Lực không đổi ⇒ ưu tiên dùng công thức này
- Luôn xác định chiều lực trước khi tính
🔗 Khám phá thêm
Xem thêm tại: Blog Góc Vật Lí
📚 Bài viết liên quan
📌 Kết luận
Dạng bài nâng cao yêu cầu bạn tư duy về hợp lực và áp dụng linh hoạt công thức. Chỉ cần nhớ Δp = F × t, bạn sẽ giải nhanh gọn các bài khó.
