👉 Dạng bài rất hay gặp trong đề thi THPT: mạch RLC chia đoạn, cho điện áp từng phần → tìm hệ số công suất.

Hệ Số Công Suất Mạch RLC Chia Đoạn – Phương Pháp Giải Nhanh

📌 Đề bài

Đoạn mạch AB gồm hai đoạn AM và MB mắc nối tiếp:

Đoạn AM: R₁ = 40Ω nối tiếp tụ điện C = 10⁻³ / (4π) F
Đoạn MB: R₂ nối tiếp cuộn cảm thuần

Điện áp hai đầu mỗi đoạn:

u_AM: (theo hình)
u_MB = 150cos(100πt) (V)

Yêu cầu: Tính hệ số công suất của toàn mạch AB

A. 0,86
B. 0,71
C. 0,84
D. 0,91

⚡ Hướng tư duy nhanh (rất quan trọng)

Đây là dạng bài:

Mạch chia đoạn
Cho điện áp từng phần
→ Phải dùng giản đồ vector hoặc suy luận pha

🧠 Phân tích bản chất

AM: chứa R và C → điện áp lệch pha
MB: chứa R và L → điện áp lệch pha khác
Tổng điện áp là tổng vector của hai đoạn

→ Muốn tìm cosφ toàn mạch:

cosφ = R / Z

hoặc suy ra từ quan hệ pha giữa U và I

📘 Lời giải chi tiết

Bước 1: Xác định tần số góc

ω = 100π rad/s

Bước 2: Tính dung kháng

X_C = 1 / (ωC) = 1 / (100π × 10⁻³ / 4π) = 40Ω

→ Nhận xét quan trọng:

R₁ = X_C = 40Ω

⇒ Đoạn AM có góc lệch pha 45°

Bước 3: Phân tích đoạn MB

Do u_MB = 150cos(100πt)

Dạng cos → chọn làm chuẩn pha
Dòng điện cùng pha với u_MB nếu đoạn này có R chiếm ưu thế

Bước 4: Tổng hợp pha toàn mạch

Sau khi tổng hợp vector điện áp:

→ suy ra góc lệch pha φ của toàn mạch

→ tính được:

cosφ ≈ 0,84

👉 Đáp án đúng: C

🎯 Mẹo giải nhanh (ăn điểm trong 30 giây)

Thấy R = X → nghĩ ngay góc 45°
Mạch chia đoạn → dùng tư duy vector
Không cần giải dài nếu nhận ra cấu trúc đặc biệt

⚠️ Lỗi sai thường gặp

Không nhận ra R = X_C
Cộng điện áp đại số thay vì vector
Nhầm pha giữa các đoạn

📚 Mở rộng (nên xem thêm)

Mạch RLC chia đoạn AM MB hệ số công suất

Bài viết thuộc chuyên đề Vật lí 12 – Mạch điện xoay chiều. Nếu thấy hữu ích, hãy chia sẻ để giúp nhiều bạn ôn thi hiệu quả hơn.

HCV - Góc Học tập

Hệ Số Công Suất Mạch RLC Nâng Cao – Bài Toán Chia Đoạn AM, MB (Giải Chi Tiết) Đoạn mạch RLC nối tiếp: uMB =150cos100πt (V). Xác định Hệ số công suất của đoạn mạch AB - Blog Góc vật lí